Nội dung chính
Chanh yên rừng, một loại quả dại dột từng chỉ được người rừng biết tới, giờ đã trở thành món quà Tết sang trọng với giá lên tới 300.000 đồng/kg.
Quả chanh yên rừng – Đặc sản dại dột từ núi cao
Chanh yên (Citron) thuộc họ cam quýt, được người dân miền núi gọi là “thanh yên”. Trên thị trường hiện nay, chanh yên chia làm hai loại: chanh yên rừng thu hoạch tự nhiên và chanh yên trồng nuôi trong vườn. Quả rừng thường nhỏ, cùi đắng gắt, vỏ xù xì, trong khi quả trồng to hơn, cùi bớt đắng và chỉ cần 5–6 quả để có 1 kg.
Đặc điểm sinh học
Chanh yên rừng chỉ sinh trưởng ở các vùng núi cao, bản làng xa xôi, không có bất kỳ can thiệp nào của con người. Cây ra hoa vào tháng 7, quả chín từ tháng 9‑10 âm lịch. Khi chín, vỏ chuyển sang màu vàng sậm, bề mặt sần sùi, nhiều quả rám vàng – hình thức không đẹp nhưng được gọi là “già tinh dầu” vì hàm lượng tinh dầu cao.
Công dụng đa dạng từ tinh dầu tới ẩm thực
Những người đã trải nghiệm chanh yên rừng đều khẳng định mùi thơm mạnh, lưu hương lâu hơn so với chanh yên trồng. Hàm lượng tinh dầu cao cho phép quả được dùng:
- Ngâm siro trị ho, giảm viêm họng.
- Dưỡng tóc, dưỡng da nhờ tính sát khuẩn.
- Làm mứt từ cùi đắng, hoặc chiết tinh dầu từ vỏ.
- Thêm vào bánh, kem, cocktail để tạo hương vị độc đáo.
Ứng dụng trong ngành công nghiệp
Tinh dầu chanh yên rừng còn được dùng trong sản xuất nước hoa, mỹ phẩm và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe nhờ tính kháng khuẩn và hương thơm tự nhiên.
Thị trường và giá trị kinh tế
Do nguồn hàng khan hiếm – mỗi tuần chỉ về vài chục cân – chanh yên rừng trở thành mặt hàng khó tìm. Giá bán thông thường khoảng 120.000 đồng/kg, nhưng khi được chọn lựa để trưng bày trong mâm ngũ quả Tết, giá có thể tăng lên tới 300.000 đồng/kg.
Quả đã được trồng ở Lạng Sơn, Lào Cai, Lâm Đồng và các tỉnh Tây Nguyên, tạo cơ hội việc làm cho nông dân vùng núi và mở rộng chuỗi cung ứng đặc sản.
Lời khuyên khi lựa chọn và bảo quản
Để mua được chanh yên rừng chất lượng, người tiêu dùng nên:
- Kiểm tra màu vỏ: vàng sậm, không có vết thối.
- Chạm nhẹ vào vỏ: cảm giác dày, sần sùi, không nhám như quả giả.
- Hỏi nguồn gốc: nên mua ở các chợ địa phương hoặc nhà cung cấp uy tín đã có chứng nhận.
- Bảo quản ở nơi khô ráo, tránh ánh nắng trực tiếp; có thể để trong ngăn rau quả tủ lạnh để duy trì hương thơm trong 1‑2 tuần.
Với những ưu điểm độc đáo, chanh yên rừng không chỉ là món quà Tết sang trọng mà còn là nguồn nguyên liệu tiềm năng cho các ngành công nghiệp thực phẩm và chăm sóc sức khỏe.
Hãy khám phá và trải nghiệm hương vị đặc biệt của chanh yên rừng ngay hôm nay – bạn sẽ không muốn bỏ lỡ!
