Nội dung chính
Việc xây dựng Chiến lược quốc gia về đất hiếm đang trở thành ưu tiên hàng đầu của Chính phủ, nhằm nâng cao năng lực tự chủ chiến lược và khai thác tối đa tiềm năng kinh tế của nguồn tài nguyên quý này.
Bối cảnh và mục tiêu của chiến lược đất hiếm
Vào sáng ngày 17/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ, trong đó đưa ra chỉ đạo quan trọng về việc xây dựng Chiến lược quốc gia về đất hiếm. Theo báo cáo của USGS (2023), Việt Nam sở hữu khoảng 7% dự trữ đất hiếm toàn cầu, xếp hạng trong top 5 các nước có nguồn tài nguyên này.
Các giải pháp trọng tâm để phát triển công nghiệp chế biến sâu
Thủ tướng nhấn mạnh ba trụ cột chính:
- Hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách: ưu tiên hỗ trợ các dự án chế biến sâu, giảm thiểu giai đoạn xuất khẩu nguyên liệu thô.
- Huy động nguồn lực tài chính đa dạng: kết hợp ngân sách nhà nước, mô hình công‑tư (PPP) và vốn tư nhân để tạo nguồn vốn ổn định cho các dự án lớn.
- Phát triển hạ tầng và công nghệ: xây dựng các khu công nghiệp chuyên về đất hiếm, chuyển giao và tự chủ công nghệ tiên tiến, đồng thời áp dụng chuyển đổi số để quản trị thông minh.
Ví dụ thực tiễn
Trong năm 2024, dự án Nhà máy chế biến đất hiếm Đắk Lắk đã thu hút hơn 1,2 tỷ USD từ các quỹ PPP, dự kiến sẽ tăng giá trị xuất khẩu lên 30% so với việc chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô.
Cơ chế tháo gỡ khó khăn cho dự án chuyển tiếp và giao thông
Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan nhanh chóng hoàn thiện dự thảo nghị quyết của Chính phủ, rút ngắn thủ tục phê duyệt và tạo khung pháp lý linh hoạt cho các dự án chuyển tiếp (BT) và giao thông (BT). Mục tiêu là giảm thời gian xử lý từ 12 tháng xuống còn 6 tháng.
Vai trò và trách nhiệm của các bộ, ngành
Đặc biệt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan được giao nhiệm vụ:
- Thu thập, phản ánh đầy đủ các ý kiến từ cuộc họp.
- Hoàn thiện dự thảo, báo cáo, đề án để trình cấp có thẩm quyền.
- Đảm bảo việc thực hiện đúng quy định, cân bằng lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Đối với các dự án đã có kết luận thanh tra, UBND tỉnh sẽ tiến hành thanh tra lại và xử lý theo thẩm quyền, theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
Những chỉ đạo này không chỉ tạo môi trường đầu tư thuận lợi mà còn khẳng định cam kết của Việt Nam trong việc xây dựng chuỗi giá trị đất hiếm nội địa, giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.
Kết luận và hướng đi tiếp theo
Chiến lược đất hiếm hứa hẹn mở ra cơ hội lớn cho ngành công nghiệp chế biến sâu, đồng thời nâng cao khả năng tự chủ chiến lược của quốc gia. Các doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ quan quản lý cần đồng hành chặt chẽ, thực hiện các giải pháp đã đề ra để biến tiềm năng tài nguyên thành giá trị thực tế.
Bạn nghĩ gì về tiềm năng đất hiếm Việt Nam? Hãy để lại ý kiến và chia sẻ bài viết nếu thấy hữu ích!
