Nghị định 366/2025: Đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp

Chính phủ vừa công bố Nghị định 366/2025/NĐ-CP, mở ra khung pháp lý mới cho việc đầu tư và quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp

Nghị định 366/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về nguồn vốn, tài sản và các hình thức đầu tư của nhà nước vào doanh nghiệp. Các trường hợp chính bao gồm:

• Thành lập doanh nghiệp mà nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.
• Bổ sung vốn điều lệ cho doanh nghiệp đã có 100% vốn nhà nước.
• Đầu tư vào công ty cổ phần hoặc công ty TNHH hai thành viên trở lên có vốn nhà nước.
• Góp vốn, mua cổ phần hoặc phần vốn góp tại doanh nghiệp chưa có vốn nhà nước.

Doanh nghiệp thuộc lĩnh vực công ích và thiết yếu

Nhà nước ưu tiên đầu tư vào các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ công thiết yếu, chẳng hạn:

• Quản lý, khai thác hệ thống hạ tầng đường sắt quốc gia và đô thị.
• Dịch vụ không lưu, thông báo tin tức hàng không, cứu nạn.
• Bảo đảm an toàn hàng hải (ngoại trừ nạo vét, duy tu luồng).
• Bưu chính công ích và quản lý mạng bưu chính công cộng.
• Xuất bản (không bao gồm in ấn).
• Hoạt động nông, lâm nghiệp theo quy định của Chính phủ.

Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong năm 2025, hơn 40% vốn đầu tư công mới được phân bổ cho các doanh nghiệp trên, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công và giảm chi phí cho người dân.

Doanh nghiệp bảo vệ môi trường và hạ tầng chiến lược

Những doanh nghiệp này thực hiện các nhiệm vụ quan trọng như:

• Quản lý, khai thác công trình thủy lợi (trừ công trình nhỏ).
• Phát triển kè đá, lấn biển.
• Thực hiện các dự án bảo vệ môi trường theo Luật Đầu tư công.

Ví dụ, dự án thủy lợi miền Trung năm 2024 đã thu hút 5.200 tỷ đồng vốn nhà nước, giảm thiểu nguy cơ ngập lụt cho hơn 1,2 triệu hộ dân.

Doanh nghiệp phục vụ quốc phòng, an ninh và độc quyền tự nhiên

Những doanh nghiệp này bao gồm:

• Truyền tải, điều độ hệ thống điện quốc gia và dự án nhà máy điện hạt nhân, thủy điện chiến lược.
• Sản xuất vật liệu nổ công nghiệp, in, đúc tiền, kinh doanh xổ số.
• Thị trường giao dịch chứng khoán, dịch vụ lưu ký, bù trừ.
• Đầu tư kinh doanh vốn nhà nước để ổn định kinh tế vĩ mô.

Đây là những lĩnh vực mà nhà nước nắm giữ từ 50% đến 100% vốn điều lệ, nhằm đảm bảo an ninh quốc gia và ổn định kinh tế.

Doanh nghiệp khoa học, công nghệ và công nghệ cao

Những doanh nghiệp này hoạt động theo quy định về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Khi dự án có quy mô tối thiểu 12.000 tỷ đồng hoặc thuộc lĩnh vực ngân hàng, chúng được ưu tiên nhận vốn nhà nước để thúc đẩy tốc độ phát triển.

Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp

Đối với doanh nghiệp mà nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, Nghị định quy định chi tiết các khía cạnh quản lý:

• Chiến lược phát triển và kế hoạch kinh doanh hằng năm.
• Điều chỉnh vốn điều lệ, huy động và cho vay vốn.
• Bảo toàn và phát triển vốn, bao gồm mua, thuê mua, bán tài sản cố định.
• Chuyển nhượng vốn đầu tư tại công ty cổ phần và công ty TNHH hai thành viên trở lên.
• Phân phối lợi nhuận sau thuế và cơ cấu lại vốn.

Đối với doanh nghiệp mà nhà nước nắm giữ từ 50% đến dưới 100% vốn điều lệ, Nghị định cũng đưa ra các quy định về báo cáo, kiểm soát rủi ro và quyền quyết định chiến lược.

Quy định 366/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho việc huy động và sử dụng vốn nhà nước một cách minh bạch và hiệu quả.

Kết luận và lời khuyên

Với khung pháp lý mới, doanh nghiệp nhà nước và các nhà đầu tư cần nắm rõ các tiêu chí ưu tiên, quy trình đầu tư và các yêu cầu quản lý vốn. Đầu tư đúng lĩnh vực, tuân thủ quy định sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hoá nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp vào mục tiêu phát triển kinh tế‑xã hội của quốc gia.

Hãy theo dõi các thông báo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư để không bỏ lỡ cơ hội đầu tư và cập nhật các thay đổi pháp lý quan trọng.