Tín dụng tiêu dùng bùng nổ cuối năm: Động lực vĩ mô và cách quản trị rủi ro

Linh — Thu, 15 Jan 2026 04:23:09 +0000

Cuối năm, nhu cầu chi tiêu tăng mạnh khiến tín dụng tiêu dùng bùng nổ, nhưng liệu đây có phải là “điểm tựa” bền vững cho tăng trưởng ngân hàng?

PGS.TS. Phạm Mạnh Hùng – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Ngân hàng

Động lực vĩ mô thúc đẩy tín dụng tiêu dùng

Theo Cục Thống kê, đến cuối quý III/2025 GDP tăng 7,85% và dự báo cả năm sẽ vượt 8%, mức tăng trưởng cao nhất trong khu vực Châu Á theo Ngân hàng Thế giới. Khi nền kinh tế ổn định, người dân cảm thấy an tâm hơn về tài chính cá nhân, sẵn sàng vay để mua tài sản lớn hoặc sửa chữa nhà cửa.

Chính sách tiền tệ tạo môi trường lãi suất ưu đãi

Ngân hàng Nhà nước duy trì lãi suất điều hành ở mức thấp và khuyến khích các ngân hàng giảm chi phí vốn. Kết quả, lãi suất cho vay trung bình tính đến ngày 10/10/2025 chỉ còn 6,55%/năm, giảm 0,38%/năm so với cuối năm trước. Chi phí vay giảm trực tiếp kích thích nhu cầu vay tiêu dùng.

Mùa lễ hội và văn hoá tiêu dùng

Quý IV luôn là thời điểm cao điểm mua sắm cho Tết Nguyên đán, du lịch và quà tặng. Các chương trình khuyến mãi, chính sách kích cầu của Chính phủ càng làm tăng áp lực tiêu dùng, khiến người dân chuyển sang vay tiêu dùng để đáp ứng nhu cầu.

Rủi ro tiềm ẩn khi tín dụng tiêu dùng bùng nổ

Mặc dù lãi suất giảm, nhưng thu nhập của một bộ phận người lao động vẫn chưa phục hồi đầy đủ. Nếu ngân hàng thẩm định quá lỏng lẻo, tỷ lệ nợ xấu trong phân khúc tiêu dùng có thể tăng đáng kể, gây bất ổn tài chính cá nhân và lan tỏa tới hệ thống ngân hàng.

Giải pháp công nghệ và bền vững cho các tổ chức tín dụng

1. Đánh giá rủi ro bằng Big Data và AI: Áp dụng trí tuệ nhân tạo để phân tích hành vi chi tiêu, lịch sử giao dịch và đưa ra điểm tín dụng thời gian thực, giảm thiểu rủi ro cho vay.

2. Chia sẻ dữ liệu qua CIC: Tăng cường hợp tác với Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia để phát hiện khách hàng vay đa tổ chức và quản lý nợ hiệu quả.

3. Tối ưu hoá sản phẩm vay: Đưa ra các gói vay ưu đãi cho nhu cầu thiết yếu như mua nhà ở xã hội, giáo dục, y tế, đồng thời giữ lãi suất thực sự ưu đãi để bảo vệ vốn.

4. Nâng cao chất lượng dịch vụ và minh bạch: Cung cấp thông tin rõ ràng về lãi suất, phí, và xây dựng quy trình giải quyết nợ khó khăn có trách nhiệm, tạo niềm tin lâu dài cho người tiêu dùng.