Thứ Hai, ngày 23 tháng 11 năm 2026

Giá cả cuối năm tăng: hộ gia đình sắp xếp chi tiêu Tết từ bây giờ bằng cách nào

Đỗ Mỹ Linh · 22/11/2026 06:21 · cập nhật 22/11/2026 06:37 · đọc 3 phút
Giá cả cuối năm tăng: hộ gia đình sắp xếp chi tiêu Tết từ bây giờ bằng cách nào

Giá cả cuối năm tăng khiến nhiều hộ gia đình bắt đầu lo cho chi tiêu Tết từ sớm; cách sắp xếp hiệu quả nhất là liệt kê khoản bắt buộc, mua sớm có chọn lọc và tránh vay mượn cho những khoản chi ngắn hạn.

Càng gần cuối năm, giỏ đi chợ dường như nhẹ đi mà tiền thì nặng hơn. Những món quen thuộc vẫn nằm đó, nhưng hóa đơn dài thêm một chút mỗi tuần, và cái Tết ở phía trước khiến nhiều gia đình bắt đầu tính toán từ sớm. Không phải vì Tết nhất thiết phải tốn kém, mà vì nếu không sắp xếp từ bây giờ, những khoản chi dồn vào một lúc sẽ tạo cảm giác chật vật, dù thu nhập cả năm không hề thay đổi.

Bước đầu tiên, và cũng là bước dễ bị bỏ qua, là liệt kê những khoản bắt buộc trước khi nghĩ tới những khoản muốn chi. Tiền ăn uống cho những ngày Tết, tiền đi lại về quê, tiền mừng tuổi, tiền quà cho người thân, tiền trang trí nhà cửa, mỗi khoản đều nên có một con số ước lượng, dù chỉ là ước lượng. Khi các khoản bắt buộc đã nằm gọn trong một danh sách, gia đình sẽ biết phần còn lại thực sự là bao nhiêu, thay vì chi tiêu theo cảm giác rồi cuối tháng mới giật mình. Danh sách này không cần cầu kỳ, một tờ giấy dán trên tủ lạnh đôi khi còn hiệu quả hơn một bảng tính phức tạp không ai mở ra.

Mua sớm là cách giảm áp lực rõ rệt nhất, nhưng cần mua đúng thứ. Những mặt hàng để được lâu, dùng chắc chắn trong dịp Tết, và có giá ổn định hoặc thường tăng khi cận Tết, thì mua sớm giúp tiết kiệm cả tiền lẫn thời gian xếp hàng. Ngược lại, những món tươi sống, những món chỉ mua vì thấy giảm giá mà chưa chắc đã dùng, thì mua sớm lại thành lãng phí. Trước khi mua, hãy mở tủ, mở kho, kiểm tra xem nhà còn gì, tránh mua trùng những thứ đã có sẵn từ trước. Một lần kiểm tra kỹ có thể giúp danh sách mua sắm ngắn lại đáng kể.

Song song với việc mua sắm, mỗi gia đình nên có một khoản riêng cho Tết, tách khỏi tiền sinh hoạt hằng ngày. Không cần tách thành tài khoản riêng hay phong bì cầu kỳ, chỉ cần một con số chung mà mọi thành viên đều biết và cùng giữ. Khi có khoản riêng, việc chi tiêu trở nên có giới hạn rõ ràng: hết khoản đó thì dừng, hoặc phải bàn lại với nhau trước khi lấy thêm. Cách làm này cũng giúp tránh tình trạng một người mua sắm thoải mái, còn người kia lo lắng mà không nói ra, để rồi thành căng thẳng đúng dịp cần vui vẻ nhất.

Điều cần tránh nhất là vay mượn để lo một cái Tết lớn hơn khả năng. Vay để chi tiêu Tết không giống vay để đầu tư hay để xử lý việc khẩn cấp, bởi sau Tết, khoản vay vẫn ở đó trong khi niềm vui đã qua. Nếu thu nhập năm nay eo hẹp hơn, một cái Tết gọn gàng, ấm cúng vẫn trọn vẹn hơn một cái Tết hoành tráng kèm theo nhiều tháng trả nợ. Những khoản chi có thể giản lược, như quà tặng đắt tiền, trang trí cầu kỳ hay những bữa tiệc lớn, nên được xem xét trước tiên. Người thân trong gia đình thường hiểu và thông cảm hơn chúng ta tưởng, nhất là khi sự giản lược được nói ra một cách thẳng thắn và chân thành.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Một cuộc trò chuyện trong gia đình vào lúc này có giá trị không kém gì một bảng ngân sách. Mỗi người nói ra điều mình mong đợi nhất trong dịp Tết, và điều mình sẵn sàng bỏ qua, sẽ giúp cả nhà tìm được điểm chung. Có gia đình coi trọng bữa cơm sum họp, có gia đình coi trọng chuyến về quê thăm người lớn tuổi, có gia đình chỉ cần vài ngày nghỉ ngơi yên tĩnh. Khi đã thống nhất điều quan trọng nhất, những khoản chi khác tự nhiên sẽ xếp sau, và quyết định mua gì, bỏ gì trở nên dễ dàng hơn nhiều.

Cuối cùng, hãy giữ cho việc chuẩn bị Tết một nhịp độ vừa phải. Mua một ít mỗi tuần, dọn dẹp một góc mỗi ngày, chuẩn bị dần dần thay vì dồn tất cả vào những ngày cuối cùng. Cách làm chậm rãi này không chỉ giúp ví tiền đỡ sốc, mà còn giúp cả nhà tận hưởng không khí chuẩn bị, thay vì kiệt sức trước khi Tết đến. Một cái Tết được sắp xếp từ sớm, với những khoản chi đã tính trước và những mong đợi đã thống nhất, thường nhẹ nhàng hơn nhiều so với vẻ ngoài của nó.

Đỗ Mỹ Linh
Phóng viên

Phóng viên chuyên ghi chép hiện trường, yêu thích kể chuyện bằng hình ảnh và dữ liệu thực tế.